Prace ogólne
- elementarne, popularne
(podane w układzie chronologicznym)

© Jerzy Andrzej Chmurzyński (j.chmurzyński@nencki.gov.pl)


Polskojęzyczne

Starsze dzieci i młodzież zainteresowana zachowaniem się zwierząt powinni zacząć lekturę od książek i książeczek popularnych zaznajamiających z polską przyrodą. Dobrym przewodnikiem do takiej literatury może być artykuł niżej podpisanego opublikowany w dwóch czasopismach [pod różnymi tytułami] -

  • J. A. Chmurzyński: Kochaj i czyń co chcesz. Studia Teol. Biał., Droh., Łom., 1994, ss. 359-369; przedruk pt.: Powróćmy do przyrody. Zesz. Nauk. "Guliwera" (Z zagadnień literatury dziecięcej). Warszawa 1995, ss. 69-78 [zainteresowani, którzy nie będą mogli znaleźć tego artykułu, mogą go skserować w Bibliotece Instytutu po wypożyczeniu od autora - pok. 11, po uprzednim porozumieniu się telefonicznym - tel. wewn. 235].

W szczególności polecam obrazy z życia polskiej przyrody w układzie rocznym

- dla młodszych dzieci:

  • M. Kowalewska, M. Kownacka: Głos przyrody, t. 1: Wiosna, lato, t. 2: Jesień, zima. Warszawa 1966 (są wznowienia).

- dla starszych dzieci [książka ma niepowtarzalny urok minionego czasu]:

  • B. Dyakowski: Z naszej przyrody. Obrazy z życia zwierząt i roślin krajowych. Warszawa 1909, ost. IV wyd. 1926

Zbeletryzowaną postać mają przygody przyrodnicze na Mazurach chłopców, przyjaciół:

  • Wł. Korsak: Na tropach przyrody. Olsztyn 1962 (jej prototypem jest dziejąca się w XIX-wiecznych realiach b. północno-wschodnich Kresów Rzeczypospolitej książka Wł. Korsak: Na tropie przyrody. Poznań [1922]).

Godne polecenia artykuły dotyczące obyczajów i zachowania się zwierząt, to -

  • R. Wojtusiak i H. Łuczyńska: Z życia i obyczajów zwierząt. Kraków 1938 [bez piśmiennictwa - dla starszych dzieci].
  •  
  • H. Bauer: Zwierzęta są inne. Warszawa 1956 [bez piśmiennictwa].
  •  
  • P. Korda: I zwierzęta nie samym chlebem żyją. Warszawa 1956 [bez piśmiennictwa].
  •  
  • J. Żabiński: Z psychologii zwierząt. Warszawa 1956 [bez piśmiennictwa].
  •  
  • Idem: Z życia zwierząt. t. 1-6, Warszawa 1964-1969 [bez piśmiennictwa].
  •  
  • G. Bond: Tajemnicze lemingi i inne opowiadania o zwierzętach. Warszawa 1969 [bez piśmiennictwa].
  •  
  • H. Dembeck: Pojętne zwierzęta. Warszawa 1970 [bez piśmiennictwa].
  •  
  • W. Tyrakowski: Instynkt?... Warszawa 1971 [bez piśmiennictwa].
  •  
  • Z. Veselovský: Znamy się tylko z widzenia... Warszawa 1973.
  •  
  • K. Lorenz: Opowiadania o zwierzętach. Kraków 1975 [bez piśmiennictwa].
  •  
  • M. S. Sołtyńska: Dzieciństwo zwierząt. Warszawa 1978 [bez piśmiennictwa].
  •  
  • J. A. Chmurzyński: Miejsce etologii w naukach przyrodniczych. Biologia w Szkole, 28, 1985, zesz. 1, ss. 4-15.]
  •  
  • V. B. Dröscher: Jak zwierzęta widzą, słyszą i czują. [„Co i jak” t. 4]. Wrocław 1991 [bez piśmiennictwa].
  •  
  • J. Stidworthy: [Encyklopedia Wiedzy i Życia] Zachowanie się zwierząt. Warszawa 1992,

a spośród nich zwłaszcza książeczki Konrada Lorenza, Jana żabińskiego i Piotra Korda oraz artykuł Jerzego Chmurzyńskiego.

 

Objaśnienia:

Idem znaczy 'tenże' i 'ta sama' (tylko w bibliografii, bo po łacinie w tym drugim przypadku powinno być eadem!).

Publikacje oznaczone „” zawierają obszerne piśmiennictwo; całkowity brak piśmiennictwa zaznaczono: „[bez piśmiennictwa]”.


Dawniejsze prace polskie - zob. Historia polskiej etologii

© Polskie Towarzystwo Etologiczne