Literatura etologiczna i behawioralna

© Jerzy Andrzej Chmurzyński (j.chmurzyński@nencki.gov.pl)


Czytelnicy zainteresowani zachowaniem sie mogą chcieć skorzystać z lektury. Teoretycznie można sobie wyobrazić co najmniej 4 grupy takich osób:

  • rodziców, którzy chcieliby, by ich starsze dzieci zaznajomiły się (teoretycznie lub w toku prostych ćwiczeń) z Życiem i obyczajami zwierząt, ewentualnie również poznały elementy etologii
  • młodzież samodzielnie „nawigującą” po Internecie - z takimiż zainteresowaniami
  • osoby z co najmniej średnim wykształceniem, interesujące się etologią - i wreszcie
  • studentów lub pracowników naukowych, którzy z jakichś powodów pragną poznać etologię _ czy to ogólną, czy też szczegółową w odniesieniu do określonej grupy systematycznej (zwierząt lub człowieka), bądż też interesujący się określonym[i] zagadnieniem [~ami]; wtedy może ich również interesować metodyka badawcza i wprowadzające ćwiczenia. Mogą to być np. pracownicy podejmujący zagadnienia badawcze wiążące sie z zachowaniem, albo studenci zamierzający podjąć specjalizację etologiczną (trudno sobie bowiem wyobrazić, by przedtem nie zdobyli w tym zakresie żadnej wiedzy).

Z myślą o takich osobach przygotowałem wykaz literatury pogrupowanej w różny sposób. Ponieważ „ściąganie” dłuższego tekstu w Internecie powoduje dłuższe oczekiwanie, poszczególne porcje bibliografii umieściłem na osobnych stronach, do których można się dostać naciskając podkreślone hasła.

Literatura została podana w układzie chronologicznym, aby czytelnikowi ułatwić zorientowanie się, które prace są starsze, a które nowsze. W zasadzie należy się starać korzystać z publikacji nowych, o ile wybór tematyki nie narzuca czytania pozycji starych.



Na naszej stronie internetowej zamieściliśmy również kilka tekstów artykułów dostępnych on line (w wersjach do pobrania).


Uwaga: Innych publikacji można szukać:

  • w Current Contents dostępnym w komputerach Biblioteki Instytutu Nenckiego
  • w katalogu przedmiotowym znajdującym się w Pracowni Etologicznej Instytutu Nenckiego (Warszawa, ul. Pasteura 3, pok. 11 w głównym gmachu; najlepiej się uprzednio umówić telefonicznie z p. mgr Marią Kieruzel lub niżej podpisanym: 659 85 71 wewn. 235 lub 295, albo 450); obejmuje on ok. 20.500 fiszek

Biogramy nieżyjących już polskich etologów można znaleźć w:

  • Z. Maślankiewiczowa: Biologowie polscy. [„Biblioteczka Biologiczna” z. 6]. Lwów [1938].
  •  
  • St. Feliksiak [red.]: Słownik biologów polskich. Warszawa 1987.

Spis dawniejszych prac z ośrodków warszawskiego i krakowskiego można znaleźć w:

  • R. J. Wojtusiak: Polski dorobek na polu zoopsychologii i etologii za lata 1953-1956. Przegl. Zool., 1, 1957 z. 3, ss. 217-228.
  •  
  • Idem.: Osiągnięcia polskiej entomologii w zakresie etologii. Pol. Pismo Ent., 41, 1971 Nr 4, ss. 733-746.
  •  
  • Idem: Zoopsychologia i Etologia Zwierząt na Uniwersytecie Jagiellońskim. 60-lecie Zakładu Zoopsychologii i Etologii Zwierząt U.J. 1922-1982. Kraków 1985.
  •  
  • J. A. Chmurzyński: Pracownia Etologii Zwierząt Zakładu Biologii Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN w Warszawie. Przegl. Zool., 10, 1966 Nr 2, ss. 165-174.
  •  
  • Idem: Research on animal behaviour at the Nencki Institute of Experimental Biology. Acta Biol. Exper., 26, 1966 No. 1, ss. 79-94.
  •  
  • E. J. Godzińska i J. A. Chmurzyński: Perspektywy rozwoju etologii owadów i pajęczaków w Polsce na tle osiągnięć minionego czterdziestolecia. Wiad. Ent., 8, 1989 z. 3-4, ss. 113-129.

 

Objaśnienia:

Idem znaczy 'tenże' i 'ta sama' (tylko w bibliografii, bo po łacinie w tym drugim przypadku powinno być eadem!).

Publikacje oznaczone „” zawierają obszerne piśmiennictwo; całkowity brak piśmiennictwa zaznaczono: „[bez piśmiennictwa]”. Kwalifikowane piśmiennictwo do r. 1970 na poziomie wyższym zostało podane w -

  • J. A. Chmurzyński: Etologia a zoopsychologia. W: Powstawanie nowych dyscyplin naukowych pod red. E Geblewicza. Wrocław_ Gdańsk 1973, ss. 17-67.

do r. 1984 poziomie szkolnym zostało podane w

  • J. A. Chmurzyński: Miejsce etologii w naukach przyrodniczych. Biologia w Szkole, 28, 1985, z. 1, ss. 4-15 ] (zainteresowani, którzy nie bedą mogli znaleźć tego artykułu, mogą go skserować w Bibliotece Instytutu po wypożyczeniu od autora - pok. 11, po uprzednim porozumieniu się telefonicznym - tel. wewn. 235).
  •  
  • H. Wiśniewski: Nauczanie etologii w liceach ogólnokształcących, liceach zawodowych i technikach. Bydgoszcz 1992, ss. 78-88.

Dawniejsze prace polskie - zob. Historia polskiej etologii

© Polskie Towarzystwo Etologiczne